Cây xuyên khung dược liệu có tác dụng gì?

Cây xuyên khung dược liệu là một trong những thảo dược quý và xuất hiện nhiều trong bài thuốc Đông y vì có rất nhiều tác dụng, đặc biệt rất tốt cho phụ nữ. Để tìm hiểu rõ hơn về bài thuốc từ loại cây này? và sử dụng như thế nào để đạt hiệu quả tốt nhất. Mời bạn theo dõi bài viết dưới đây.

Mô tả về cây xuyên khung dược liệu

Tên gọi

Cây xuyên khung là loại cây được biết đến với nhiều tên gọi khác nhau: Khung Cùng (theo Bản Kinh), Hương Thảo (theo Ngô phổ bản thảo), Sơn Cúc Cùng (theo Tả truyền), Hồ Cùng, Mã Hàm khung cùng (theo Biệt lục), Tước não khung, Kinh Khung (theo Bản thảo đồ kinh), Qúy cùng (theo Trân châu nang), Phủ Khung (theo Đan khê tâm pháp)… Mặc dù có nhiều tên gọi khác nhau nhưng Xuyên khung là tên gọi phổ biến của vị thuốc này.

Cây xuyên khung có tác dụng lưu thông khí huyết, điều hòa kinh nguyệt…
Cây xuyên khung dược liệu còn có tên khoa học là Ligusticum striatum

Đặc điểm nhận dạng 

Cây xuyên khung dược liệu là loại cây thảo, sống lâu năm. Thân mọc thẳng, giữa ruột rỗng, mặt ngoài có đường gân dọc. Lá mọc so le, kép 2-3 lần, lá chét có 3-5 đôi, cuống dài, phiến lá rách sâu, khi dùng tay vò ra có mùi thơm, cuống lá dài 9-17cm, phía dưới ôm lấy thân. Hoa họp thành tán kép, cuống tán phụ ngắn chừng 1cm, hoa nhỏ, màu trắng.

Vùng phân bố

Xuyên khung dược liệu có thể mọc tốt khi khí hậu mát, ẩm thấp, lạnh nên phân bố tập trung chủ yếu ở các tỉnh trung du miền núi phía Bắc. Vì thế loại cây này rất thân thuộc với những người dân tại Lào Cai, Hà Giang hay Tam Đảo thuộc Vĩnh Phúc.

Cây thuốc xuyên Khung dược liệu được thu hoạch vào mùa thu, mùa đông trong khoảng tháng 10 đến tháng 12 của năm. Từ khi trồng cho đến khi thu hoạch cần ít nhất hai năm thì cây mới mang lại giá trị kinh tế cũng như công dụng chữa bệnh tốt.

Thành phần hóa học

Cây có thành phần hóa học của bài thuốc từ xuyên khung dược liệu gồm alcaloid bay hơi và tinh dầu. Trong đó có ferulic acid, senkyunolide, ligustilide, tetramethylpyrazine, 4-hydroxy -3- butylphthalide, chuanxiongol, sedanic acid.

Tinh dầu thơm là thành phần chủ yếu trong cây xuyên khung. Và nếu được phối hợp với một số loại thảo dược khác nữa, thì sẽ có thể phát huy hết tác dụng từ xuyên khung và được sử dụng rộng rãi trong đông y như bài thuốc “tứ vật thang” và là một trong những bài thuốc không thể thiếu của những chị em phụ nữ.

Bài thuốc từ củ xuyên khung dược liệu có những tác dụng gì?

Theo Đông y củ xuyên khung dược liệu có tính vị đắng, cay, hơi ngọt, tính ấm. Quý kinh là can, đởm, tỳ, tam tiêu. Tác dụng dược lý từ xuyên khung giúp ức chế đối với một số loại vi khuẩn gây bệnh như thương hàn, vi khuẩn tả hay Shigella sonnei. Điều này cho thấy dược liệu có tính kháng khuẩn, kháng sinh. 

Cây xuyên khung có nhiều công dụng hiệu quả đối với phụ nữ
Cây xuyên khung có nhiều công dụng hiệu quả đối với phụ nữ

Có thể liệt kê một số tác dụng điển hình như:

  • Trị sốt cho trẻ em: Nếu bạn có con em bị lên cơn sốt, hãy dùng 6g xuyên khung đã được dã nhỏ thành bột. Và trộn với bạc hà, phác tiêu theo cùng tỉ lệ rồi cho trẻ sử dụng. Mỗi ngày thông qua việc hít theo đường mũi.
  • Tác dụng đối với huyết áp và tim mạch: Theo Chinese Herbal Medicine cho thấy dùng nước sắc xuyên khung cho súc vật thí nghiệm có tác dụng ra mồ hôi nhẹ. Tuy nhiên khi tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp lại làm giảm huyết áp
  • Chữa đau răng rất công hiệu: Bạn hãy dùng một quả xuyên khung đã được nghiền nhỏ đem trộn với tế tân. Rồi bôi lên chổ đau thì bạn sẽ thấy cơn đau nhức giảm nhanh.
  • Tác dụng giúp an thai: Nếu có mẹ nào trong thời kì mang thai và có nhiều dấu hiệu bất thường. Có thể dùng xuyên khung với liều lượng 100g. Trộn với quy vĩ, quế tâm cùng ngưu tất dưới dạng bột rồi uống với rượu.
  • Điều trị bệnh xương khớp: Nếu bạn đang bị các bệnh về viêm khớp, đau khớp có thể dùng 100g xuyên khung dược liệu tán thành bột mịn đắp vài lần sẽ thấy triệu trứng giảm nhẹ.
  • Chữa đau nửa đầu: Bạn dùng 4 – 6g xuyên khung bột mịn uống với nước trà, ngày uống 2 lần sẽ làm giảm triệu trứng hiệu quả

Đặc biệt xuyên khung dược liệu còn rất nhiều tác dụng tốt với các chị em phụ nữ như: trị đau bụng kinh, đau đầu do khí hư, đau ngực, đau bụng sau sinh, xuất huyết tử cung,… Đặc biệt còn rất nhiều tác dụng tốt từ cây xuyên khung nếu kết hợp với bài thuốc tứ vật thang.

Tác dụng của cây xuyên khung trong bài thuốc Tứ Vật Thang

Trong các bài thuốc Y học cổ truyền, Xuyên khung, bạch thược, thục địa, và đương quy là những vị chính. Của bài thuốc bổ huyết Tứ vật thang nổi tiếng.

Tác dụng của bài thuốc tứ vật thang trong Viên uống Bảo Xuân
Tác dụng của bài thuốc tứ vật thang trong Viên uống Bảo Xuân

Theo nội dung trang329, Sách YHCT – Trường ĐH Y Hà Nội – NXB Y học: Cho thấy rõ công dụng của bài thuốc tứ vật thang. Mà bạn có thể áp dụng theo cách sau.

  • Chuẩn bị: Thực địa, Đương quy, Bạch thược, Xuyên khung mỗi vị 12g
  • Cách dùng: Sắc uống hoạc làm viên, cách uống mỗi ngày 12g
  • Tác dụng lâm sàng: Chữa chứng huyết hư, huyết trệ, gây kinh nguyệt không đều, thống kinh, nhạt miệng, mạch tế, chữa chứng thiếu máu, dị ứng nổi ban
  • Phân tích bài thuốc: Thục địa tư âm, bổ huyết là quân; Đương quy bổ huyết là can, hòa huyết điều kinh là thần; Bạch thược dưỡng huyết, hòa âm; Xuyên khung hoạt huyết, hành khí thông xương khí huyết là tà và sứ.
  • Chú thích: Bài thuốc tứ vật thang thêm Đằng sâm, Hoàng bì bổ khí huyết; thêm Đào nhân, Hồng hoa để chữa ứ huyết; thêm Đại hoàng, Mang tiêu chữa táo bón; cầm máu thêm Tiêu kế, huyết dư,…
Trích nội dung, trang 541, Quyển 1, sách Hải Thượng Lãn Ông – Y Tông Tâm Lĩnh – NXB Y học
Nội dung trang 541, Quyển 1, sách Hải Thượng Lãn Ông – Y Tông Tâm Lĩnh – NXB Y học

 Lưu ý khi dùng cây xuyên khung

Chống chỉ định:

  • Nếu là phụ nữ có thai thì khi sử dụng cây xuyên khung cần tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ. Nếu không thận trọng bạn có thể gặp nguy cơ bị sảy thai.
  • Những người khi đến kỳ kinh mà kinh nguyệt quá nhiều thì cũng không nên dùng vì có thể dẫn tới việc mất máu.
  • Đặc biệt những người có kinh nguyệt quá nhiều, âm hư hỏa vượng, các chứng bệnh có khả năng xuất huyết dưới da và nội tạng hãy cẩn trọng khi dùng.
  • Những người mắc các chứng bệnh về nội tạng hoặc xuất huyết biểu hiện dưới da thì cũng phải thận trọng khi dùng, tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn của bác sĩ.

Cách sử dụng cây xuyên khung bạn cần biết:

  • Vị thuốc này tuyệt đối không dùng phối hợp với các loại thuốc như Hoàng kỳ, hoàng liên, Sơn tù du vì có thể gây ra tác dụng phụ không mong muốn.
  • Bạn cũng có thể dùng vị thuốc này sắc lên thành nước uống, súc miệng mỗi ngày, hoặc tạo thành dạng bột sánh đắp lên chỗ đau khi cần thiết để trị một số bệnh nói trên.
  • Không nên dùng độc vị cùng với cây xuyên khung vì nó có thể gây ra nguy cơ sụt kém trí nhớ nếu chúng ta sử dụng trong thời gian dài.

Để giúp bổ sung nội tiết tố nữ cho các chị em, đồng thời điều hòa khí huyết, đem đến diện mạo tươi trẻ, khí huyết tươi nhuận, sức khỏe dồi dào. Nắm bắt được điều đó Công ty Nam Dược đã kết hợp cây Xuyên khung và bài thuốc Tứ vật thang cùng các thành phần như Vitamin E thiên nhiên, Collagen từ cá biển sâu, Nhân sâm, Vitamin D, Canxi gnuconat để tạo lên thương hiệu của viên uống bảo xuân .

CÔNG DỤNG:

Viên uống Bảo Xuân chiết xuất từ tinh chất mầm đậu nành, kết hợp cùng các loại thảo dược quý: Collagen, vitamin E, Nhân sâm, lô hội, bài thuốc Tứ vật thang giúp bổ sung estrogen thảo dược, bù đắp lượng thiếu hụt nội tiết tố nữ trong cơ thể. Từ đó, giúp cải thiện các triệu chứng do thiếu hụt hoặc rối loạn nội tiết tố nữ estrogen:

  • DA: hạn chế lão hoá, giảm nếp nhăn trên da, tăng cường đàn hồi da, giảm nám, sạm  da, tàn  nhang,  giúp  da  đẹp mịn màng,  sắc mặt  hồng  hào, tươi trẻ
  • SINH LÝ: giảm khô  âm  đạo, giảm  ham muốn,  rối loạn  kinh  nguyệt,  thụ thai kém
  • SỨC KHỎE: bốc  hỏa, mất  ngủ,  vã mồ  hôi,  suy  giảm trí  nhớ, tóc  khô  xơ,  dễ  rụng. Chống mãn kinh sớm

XEM THÊMĐẶT HÀNGĐIỂM BÁN

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN MIỄN PHÍ

Gọi ngay tới 1800577759 (miễn cước) hoặc để lại thông tin cần tư vấn